Premier League: Hết rồi kỷ nguyên vàng?

---

SoiKeo.com - Liverpool bị loại sớm ở vòng bảng Champions League. M.U, và cả Liverpool, chìm ngập trong những rắc rối tài chính bởi các ông chủ Mỹ cơ hội. Premier League kết thúc năm 2009, bước vào thập kỷ mới cùng câu hỏi lửng lơ: Phải chăng, giai đoạn bùng nổ của họ đã đi đến hồi cuối?

Thập kỷ vừa trôi qua ghi nhận thành công rực rỡ cho Premier League. Ra đời ở mùa giải 1992-93, sau một giai đoạn chạy đà, giải đấu này có một thập kỷ lộng lẫy với số lượng khán giả đến sân, bản quyền truyền hình và thành tích trên sân cỏ của các CLB đều đạt ở mức ngoài dự kiến.

Giai đoạn này chứng kiến Premier League đón chào những ngôi sao lớn nhất thế giới như Thierry Henry, Cristiano Ronaldo…và tung hô một thế hệ vàng của bóng đá Anh với John Terry, Frank Lampard, Wayne Rooney…Những biểu tượng này bước ra sân hàng tuần, giúp Premier League được nồng nhiệt đón chào ở khắp mọi nơi trên thế giới và có danh hiệu phi chính thức là "giải đấu hấp dẫn nhất". Một thương hiệu hùng mạnh cũng thể hiện cả giá trị trên sân cỏ châu Âu với trận chung kết Champions League nội bộ năm 2008 giữa M.U và Chelsea. Kể từ 2005 đến nay, mùa nào cũng có ít nhất một đại diện Premier League góp mặt trong trận chung kết Champions League và họ thành công 2 lần với Liverpool (2005), M.U (2008). Mùa giải 2008-2009 còn đáng nhớ khi Premier League trở lại ngôi đầu bảng xếp hạng của UEFA, vượt qua Liga trong giai đoạn từ 1/5/2008 đến 30/4/2009. Đó là lần đầu tiên, bóng đá Anh vươn lên đỉnh cao này kể từ sau sự kiện bi thảm Heysel năm 1985.

Nhưng phải chăng, đó cũng là đỉnh điểm? Liệu thành công 10 năm qua có lặp lại trong 10 năm tới? Hay nhiều yếu tố từ tài chính, xã hội đến chính trị sẽ kéo lùi Premier League khỏi những hào quang?

"Bong bóng" những ông chủ ngoại

Hình ảnh các đội bóng Premier League lần lượt rơi vào tay chủ ngoại đã thành quen thuộc trong những năm gần đây. Nó có tính hai mặt. Một số đội bóng thành công. Nhưng một số thất bại khi rơi vào cảnh tài chính lung lay, nợ nần chồng chất và bất ổn.

"Cuộc hôn nhân" Chelsea-Roman Abramovich có thể coi là một câu chuyện thành công. Trước khi tỷ phú Nga xuất hiện, Chelsea trải qua nửa thế kỷ không biết đến đỉnh cao là gì. Tiền bạc nhanh chóng tạo nên sức mạnh với hai chức vô địch liên tiếp cùng Jose Mourinho và giờ màu Xanh London đã là quyền lực quen thuộc của Premier League, đang đóng vai ứng cử viên sáng giá ở mùa này. Nhưng có hành trình suôn sẻ như vậy chủ yếu vì Chelsea may mắn tìm được một ông chủ tỏ ra đam mê thực sự, sẵn sàng đầu tư dài hạn mà biểu hiện mới nhất là việc Abramovich rộng rãi xóa nợ cho CLB. Hình ảnh Chelsea giờ đang được tái lập với Man. City.

Nhiều đội bóng khác không có được điều đó. Hãy nhìn M.U và Liverpool. Hai quyền lực giàu truyền thống nhất bóng đá Anh giờ đang khốn khổ với các ông chủ Mỹ, những người chỉ coi trái bóng tròn là một dự án đầu tư. Bài toán kinh tế với họ theo cùng một công thức: vay mượn để thâu tóm rồi trút nợ sang CLB, chờ đợi bòn rút từ nguồn doanh thu ổn định của đội bóng hoặc nếu không ổn sẽ bán lại để kiếm lời. Mô hình này đang bị báo động thực sự. Bất kể thành công trên sân cỏ như M.U mùa trước, CLB này chỉ tránh được thua lỗ nhờ đẩy đi Cristiano Ronaldo với giá kỷ lục 80 triệu bảng. Phải gánh gồng những khoản lãi suất quá lớn, ngân sách chi tiêu đương nhiên bị thu hẹp. Những động thái chuyển nhượng rón rén của M.U lẫn Liverpool thời gian qua là biểu hiện rõ ràng. Giờ đây, thay vì mơ đến việc mua về những ngôi sao, các fan của hai đại gia này lại lo lắng sắp phải chia tay thần tượng nào đó bởi bán cầu thủ thu tiền về bù đắp tài chính là giải pháp mà các nhà đầu tư Mỹ luôn sẵn sàng áp dụng.

Cũng có những trường hợp mà chủ ngoại đem lại được cảm giác dễ chịu cho người hâm mộ CLB dù chưa thực sự thành công trên sân cỏ như câu chuyện của Aston Villa. Cũng là chủ Mỹ song Randy Lerner đang giúp Villa Park nở nụ cười. Một chính sách tài chính chặt chẽ, hợp lý đồng thời chú trọng vào nền tảng đội bóng đã tạo điều kiện cho Aston Villa giữ được độ ổn định và đang nhắm tới những mục tiêu cao như suất dự Champions League mùa sau.

Tuy nhiên, không phải chủ ngoại nào cũng đem lại điều tốt đẹp như Lerner, Abramovich hay ông hoàng A-rập ở Man. City. Quả bong bóng này đang hứa hẹn sẽ vỡ trong những năm tới mà không ít tiếng nổ đầu tiên đã vang lên ở West Ham, Portsmouth. Nó sẽ ảnh hưởng nặng nề không chỉ đến danh tiếng của Premier League mà còn dẫn đến nguy cơ kéo thụt lùi chất lượng giải đấu.

Cạn kiệt tài năng?

Trong thập kỷ qua, Premier League thành thiên đường quy tụ các ngôi sao thế giới. Để lôi kéo tài năng, các CLB rơi vào cuộc "chạy đua vũ trang" nguy hiểm dẫn đến mức lương tăng vọt. Với bảng lương vừa dài vừa rộng như vậy, tính lành mạnh tài chính bị đe dọa nghiêm trọng.

Dù chủ ngoại hay chủ nội thì yêu cầu về thắt chặt chi tiêu cũng đang âm thầm lan khắp Premier League. Bài học vỡ nợ của Leeds vẫn còn nóng hổi. Mà cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vừa qua đã tác động không ít đến xứ sương mù lẫn Premier League. Cộng thêm một vài chính sách từ chính phủ như tăng thuế thu nhập cá nhân hay tình trạng đồng bảng mất giá khiến các CLB càng đau đầu. Họ khó thuyết phục các ngôi sao đến với một nơi vừa chịu thuế cao, vừa nhận mức lương thấp hơn so với giai đoạn thịnh vượng trước đây. Thậm chí, việc giữ chân các trụ cột hiện tại cũng không dễ chút nào. Người ta đang đồn đại về khả năng Rooney nối bước Ronaldo sang Tây Ban Nha, hay Fernando Torres cùng Cesc Fabregas hồi hương… Thuế ở xứ đấu bò dễ chịu hơn nhiều và thời tiết cũng thế.

Quá dựa vào ngoại binh trong thời gian qua, bóng đá Anh đã thiếu hụt tài năng nội một cách trầm trọng. Sau thế hệ những Lampard, Terry, Gerrard, Rooney, thật khó kể vài cái tên thực sự triển vọng nào trong vài năm gần đây. Và giờ khi ngoại binh cũng không còn khái niệm "siêu cao cấp" như trước mà chỉ là những gương mặt làng nhàng giá rẻ, Premier League đứng trước viễn cảnh cạn kiệt các tên tuổi lớn. Và Liga BBVA đang mạnh mẽ đòi lại danh hiệu "giải đấu hấp dẫn nhất thế giới" khi Barcelona thăng hoa còn Real Madrid lại thành "Dải ngân hà".

Những quy định của UEFA

Sự lớn mạnh dựa nhiều vào tiền bạc mà Premier League thể hiện trong vài năm gần đây như "cái gai" trong mắt UEFA và FIFA. Các tổ chức này đã công bố nhiều kế hoạch hạn chế kiểu chi tiêu vô tội vạ, gây cảm giác "bất bình đẳng" đó như công thức "6+5" hạn chế ngoại binh trong đội hình xuất phát hay đáng lo hơn cho Premier League là yêu cầu các đội bóng dự Champions League phải cân bằng được thu chi kể từ năm 2013.

Trong tương lai, nhiều quy định chặt chẽ hơn hứa hẹn sẽ ra đời liên quan đến các lĩnh vực tài chính của CLB như nợ nần, chi chuyển nhượng, chi trả lương…Chắc chắn, Premier League sẽ chịu tác động không ít. Muốn thích nghi đi chăng nữa cũng cần khá nhiều thời gian bởi sức mạnh hiện nay của giải đấu này rõ ràng được tạo dựng dựa nhiều vào tiền bạc.

Tất nhiên, câu chuyện nào cũng có hai mặt. Có thể vị thế Premier League đang và sẽ lung lay mạnh khi phải đối mặt với việc UEFA siết chặt hơn luật lệ. Song ngược lại, đây sẽ cơ hội để bóng đá Anh nhìn lại mình, tập trung hơn cho việc phát triển nguồn lực nội tại thay vì chú trọng vào ngoại binh như giai đoạn qua. Và những nỗi đau vỡ nợ như Leeds cũng sẽ bớt dần khi các CLB thận trọng hơn trong việc quản lý tài chính.

Thập kỷ qua có thể xem là kỷ nguyên vàng của Premier League. Và chỉ thời gian mới trả lời được kỷ nguyên vàng đó đã trôi qua hay phía trước còn là kỷ nguyên… kim cương rực rỡ hơn. Nhưng, rõ ràng với Premier League, thập kỷ này đang khởi đầu cùng những lo âu, bất ổn và lộn xộn.

---